مصطفی تاج زاده در سمينار ”ضعف‌ها، آفت‌ها و مخاطرات جنبش دانشجويي” در تالار فردوسی دانشكده‌ی ادبيات دانشگاه تهران با گراميداشت ياد و خاطره‌ی شهدای 16 آذر گفت:

پس از 18 تير عده‌اي تصور مي‌كردند كه كمر جنبش دانشجويی شكسته است و يك نسل طول خواهد كشيد تا اين جنبش بار ديگر جان يابد؛ اختلافات درونی اين جنبش نيز برخي را فريب داده است كه دانشجويان به خود مشغولند.
به گزارش ايسنا عضو شورای مركزی سازمان مجاهدين انقلاب اسلامی با اشاره به اينكه حكم آقاجری يك هفته قبل از اعلام در برخی از نشريات مطرح شده بود گفت: برخی تصور مي‌كردند كه اعلام علني حكم نيز سكوتی را كه در طی اين هفته حاكم بود به دنبال خواهد داشت، درحالي‌كه جنبش دانشجويی تحركی عظيم را آفريد و با توجه به تجربه‌ی كوی دانشگاه تا امروز ادامه يافت.

دست‌هايي برای عصبانی كردن دانشجويان و انحراف اين حركت مشغول به كار شد. در ابتدا گفتند اعتراض دانشجويان برای غذا به انحراف كشيده شده و بعد مساله‌ي آقاجری مطرح شد تا آنجا كه آن را تحركی در جهت خواست بيگانگان و حتی مسوولان وزارت علوم را مسبب اين كار دانستند. آنچه كه در همه‌ی اين بحث‌ها مورد غفلت واقع شده و در پنج‌سال گذشته در ادبيات و گفتمان اقتدارگرايان مغفول واقع شده، آن است كه ملت ايران به طور عام و دانشگاهيان به طور خاص، آرمان‌ها و مطالباتی دارند و در مورد آن حساس هستند.

تاج‌زداده ادامه داد: حركت ديگری كه با استفاده‌ از‌ فاجعه‌ی كوي دانشگاه صورت گرفت آن بود كه سعی كنند اين جنبش به اغتشاش و خشونت كشيده شود، چرا كه هم سكوت و انفعال زمينه‌ساز رشد غده‌هاي سرطانی است و هم اغتشاش و خشونت، سم مهلك جنبش مدني، قانونی و اصلاحي‌ كه دانشجويان با هوشياری كامل، جلو اين امر را گرفتند.

عضو شورای مركزی جبهه‌ی مشاركت خاطرنشان كرد: بسياری اعلام و توصيه و تبيين مي‌كنند كه جنبش دانشجويی بايد مستقل باشد. اصل اين توصيه صحيح است. جنبش دانشجويي نسبت به احزاب سياسي، نهادهاي حكومتی و مدنی بايد استقلالش را حفظ كند و خود را به هيچ حزب و نهادی متعهد نداند و راسا تصميم بگيرد؛ اصالت جنبش دانشجويی در حفظ استقلال است. اين استقلال بايد تشكيلاتی باشد و نه آرماني؛جنبش دانشجويي تجلی آرمان‌های مردم است و رفتارش تعهد به اين آرما‌نها را نشان داده كه راهش را دفاع از مردم‌سالاری و صلح و گفت‌وگو است. هر كس در هر قشر و نهادی به ميزاني كه به اين آرمان‌ها و روش‌ها ملتزم‌تر باشد، جنبش دانشجويی به آن احساس نزديكي بيشتری مي‌كند.

تاج‌زاده گفت: جنبش دانشجويی بر اساس آرمانش، دوری و نزديكي‌اش را از همه‌ی مسائل تعيين مي‌كند. هر كس از آزادی و حق مردم بيشتر دفاع كند در حمايت اين جنبش بوده و هر كسی در مقابل آن باشد مورد نقد قرار مي‌گيرد.
وي اظهار اميدواری كرد كه روزی روساي دانشگاه‌ها از طرف دانشجويان و اساتيد انتخاب شوند تا استقلال دانشگاه از حكومت بيشتر برقرار شود.

عضو شوراي مركزي سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي متذكر شد: در ايران به دلايلي، قوي‌ترين جنبش، جنبش دانشجويی است و زنده و پرتلاش بودن آن نقش تعيين‌كننده‌ای دارد. امروز جمعيت ايران نسبت به قبل از انقلاب دو برابر و نسل دانشجو 20 برابر شده است. پس امروز بيش از هر زمان ديگری در تاريخ ايران، اين جنبش می تواند موثر باشد. از نظر كيفی نيز فرهيخته‌ترين و متشكل‌ترين قشر در دانشگاهها فعال هستند.
تاج‌زاده گفت: كساني‌كه روزنامه‌ها را به شكلي فله‌ای تعطيل كردند و قصد لطمه‌زدن به جنبش اصلاحات را داشتند، امروز ببينند كه در خزان مطبوعات كشور، پوياترين جنبش دانشجويي تجلي يافته است.
عضو شورای مركزی جبهه‌ی مشاركت يادآور شد: جنبش دانشجويی با توصيه‌ي اخلاقی و نصيحت شكل نگرفته، متوقف هم نخواهد شد. از نظر سلبی برای جلوگيری از راديكال شدن اين جنبش بايد از هرگونه توهين و تحريكي نسبت به آن جلوگيری كرد و از نظر ايجابی نيز اين جنبش بايد احساس كند كه در چارچوب نظم و قوانين موجود، قادر خواهد بود به حداقل خواسته‌های قانوني‌اش دسترسي يابد. به همين دليل، آنانكه نگران راديكال‌شدن جنبش هستند، پيش از آنكه به دنبال قانع كردن دانشجويان از طريق توصيه‌هاي اخلاقی باشند، بايد به گونه‌اي رفتار كنند كه اين جنبش احساس كند در اين چارچوب مي‌تواند آرمان‌هايش را محقق كند. البته در شرايط انقلاب به صورت مشخص، عكس‌العمل اين جنبش، نفی مطلق خواهد بود ولي در جنبش اصلاحي كه جنبش دانشجويی مشی حمايت انتقادی دارد چنانچه نهادها فعال باشند و وظايفشان را به درستی انجام دهند، دانشگاهيان به كار اصلی خود يعني علم، پژوهش و تحقيق خواهند پرداخت وگرنه همه‌ی بار اين مسائل به دوش دانشگاهيان گذاشته مي‌شود.
عضو شورای مركزی سازمان مجاهدين انقلاب اسلامی گفت: جنبش اصلاحی مخلوق طراحي 50-40 نفر از كساني‌كه تخصص عمليات روانی و تبليغاتی داشته‌اند، نيست، بلكه خواست ملت بوده، به همين دليل برخورد با برخی از نخبگان اين جنبش، هرگز سبب ريشه‌كن شدن آن نخواهد شد. به همين علت هرگونه درگيری در عرصه‌هاي مختلف جز آنكه حركت دانشجويی را عميق‌تر بكند، نتيجه‌اي نخواهد داشت. چون سركوب كردن تنها در جوامع منفعل ترسو جوابگو است.

به همين علت در طول ساليان گذشته، برخوردهای غيرقانونی و غيراخلاقي كه با جنبش اصلاحي به صورت عام و با اصلاح‌طلبان به صورت خاص صورت گرفته است، اين جنبش را از مسير خود دور نكرده است.
تاج‌زاده علت مدنی و قانونی بودن جنبش دانشجويی را هوشياري دانشگاهيان و امكان طرح خواسته‌های آنان در چارچوب قوانين دانست و افزود: اينگونه جنبش به انحراف كشيده نخواهد شد. آنانكه خواهان قانونمند باقی ماندن جنبش دانشجويي هستند بايد امكان طرح مطالبات دانشجويي را فراهم آورند. چرا كه نمي‌توان از يك سو جنبش دانشجويی را به قانونگرايی دعوت كرد و از سوی ديگر با تفسيرهايی از قانون اساسي و ديگر قوانين موضوعه، امكان طرح مطالبات را سلب كرد.

وي اظهار داشت: دانشجويان شرايط بين‌الملی را خوب درك مي‌كنند، هيچ‌گاه همچون امروز يك حادثه در مراودات بين‌المللی تاثيرگذار نبود و آسيب‌پذيري‌ها و اضطراب‌ها عمومی نشده بود. همواره سوئيس تجلی كشوری آرام بوده است ولي آخرين نظرسنجی در اين كشور نشان داده كه 62 درصد آنان معتقدند در جهانی ناامن زندگي مي‌كنند، پس اگر درجهان ناامني حاكم باشد، در هيچ جای آن نمي‌توان احساس امنيت كرد. بنابراين جنبش دانشجويي، نيم‌نگاهي به شرايط بين‌المللی دارد و براساس آن از حقوق خود و ملت دفاع مي‌كند و با شعار صلح و دموكراسی (در مقابل گفتمان غالبی كه جنگ‌طلبان در نظر دارند) پيش مي‌رود.

عضو شوراي مركزی سازمان مجاهدين انقلاب اسلامی گفت: مرز فعاليت‌هاي دانشجويی قانون و اخلاق است. به كسانی كه نسبت به اين تجمعات معترضند مي‌گويم كه تجمع، تحصن و رفراندوم دانشجويی غيرقانونی نيست. به همين دليل دانشجو معتقد است كه به شكل قانوني مي‌تواند نقش داشته باشد.

وي افزود: اساسا فرق بين نظام ديكتاتوری و نظام مردم‌سالار در به رسميت شناختن نظر مردم و حق اعتراض آنان است. در نظام مردم‌سالار ديني، اعتراض، حق و بلكه وظيفه‌ي شهروندان است (امر به معروف و نهی از منكر).
تاج‌زاده ابراز كرد: در نظام مردم‌سالار تمام اعتراضات اقليت به تصميمات قانوني اكثريت است كه آن را پسنديده نمي‌داند و اين حق اقليت است. در جامعه‌ی ما برعكس است. اقليت مي‌تواند هر كاری بكند ولی اكثريت حق اعتراض نداشته باشد.

وي ادامه داد: اگر اين نظام مردم‌سالار است هنوز به حكومت اسلامی با تفسير برخي تبديل نشده است تا جمهوريت آن لغو شده و اعتراضات قانونی شهروندان غيرقانونی تلقی شود. همين افراد در اعتراض به رييس‌جمهور شوراها و ديگر نهادهای قانونی نظير مجلس اين حق را برای خود قائلند. اينان معتقدند، اكثريت نه تنها حق حاكميت ندارد، بلكه حق اعتراض نيز ندارد.

تاج‌زاده تصريح كرد: در حالي‌كه اين اعتراضات عين قانونگرايي است. البته نبايد از مرز قانون و اخلاق عدول شود.
عضو شورای مركزی جبهه‌ی مشاركت يادآور شد: نبايد با كسانی هم‌جنس شويم كه هرگز حريم‌های قانونی را محترم نشمرده‌اند. از مشروطه تا كنون دوای درد اين كشور حاكميت قانون بوده است چون هميشه بي‌قانوني و بي‌اخلاقی حرف اول را زده است.

وي افزود: هدف جنبش دانشجويی گفت‌وگو و جذب است، نه حذف ديگران و در چارچوب‌های قانوني و اخلاقی نيز به عنوان استراتژی و تاكتيك به دنبال تحقق مردم‌سالاری در جامعه است.

تاج‌زاده در ادامه‌ی سخنرانی خود در دانشكده‌ي ادبيات دانشگاه تهران گفت: مردم‌سالاري بايد خواسته‌ی همه‌ی جناح‌ها باشد؛ ركن مردم‌سالاری نيز اقليت است و بايد فعاليت داشته باشد، البته در چارچوب قانون و اخلاق.
به گزارش ايسنا، وي افزود: اقليت بايد حقوق اكثريت را به رسميت بشمارد و با استفاده از حقوق قانوني‌ عمل كند.
وی متذكر شد: درهيچ دوره‌ای از تاريخ‌ به ميزان پنج ‌سال گذشته، اقليت، امنيت نداشته است، اين افتخار جنبش دانشجويی است، زيرا اين‌گونه حقوق آن‌ها را پاس داشته است. هيچ انقلابي به اندازه‌ی انقلاب اسلامی مردمي نبوده است، جنبش اصلاحی نيز به دو دليل از درون اين‌ انقلاب خارج شده است. يكی علت استراتژيك مبنی براين‌كه اين انقلاب ابهت گستره‌ي مردمی است و هرگز با خشونت همراه نبوده بلكه نشانه‌ی پيروزی گل بر گلوله بوده است و تمام تكيه‌گاه آن صندوق رای و نظر مردم بوده است.

تاج‌زاده ابراز عقيده كرد: كساني‌كه قصد جايگزينی چيز ديگری را به جای صندوق رای دارند، به‌دنبال استحاله‌ي انقلاب هستند و با جمهوريت و مردم‌سالاري مخالفند؛ امام راحل ميزان را راي ملت دانست و نه هيچ چيز ديگر، زيرا تنها صندوق رای تعيين كننده است. رسميت جمهوري اسلامی نيز به صندوق رای 12 فروردين بود، بنابراين راهپيمايی هرگز جايگزين صندوق رای نيست.

معاون سابق سياسی وزارت كشور گفت: صندوق رای بين انقلاب و اصلاحات مشترك است. به همين جهت بخشی از لوايح رييس‌جمهور در دفاع از انتخابات آزاد است.

وي افزود: جنبش دانشجويی به عنوان پيش قراول، حامی نهضت جنبش اصلاحی است و بايد مطلع باشيم كه حتی رفراندوم نيز از طريق صندوق راي، ممكن است و امكان بزرگترين تحولات را فراهم مي‌آورد. كسانی كه از رفراندوم مي‌ترسند، آرامش ملت را نمي‌خواهند.

وي افزود: اميدواريم جنبش دانشجويي، با پرهيز از انفعال و خشونت درعرصه‌ی حكومت در صندوق رای و در عرصه‌ی جامعه‌ي مدني، با دفاع ازحقوق شهروندی و مردم‌سالاری راه خود را ادامه دهد.

تاج‌زاده در پاسخ به سوالی مبنی بر اين‌كه چرا پس از 25 سال، جنبش دانشجويی با بي‌احترامی مواجه مي‌شود، گفت: در طول تاريخ و حتی در حكومت‌هاي دموكراتيك همواره نظير فرانسه احزاب فاشيستي حضور داشتند و دارند؛ اين به معنی بي‌حرمتي به نهادهای مدنی و از جمله حركت‌هاي دانشجويي است.
وي گفت: برخی با بيان اين‌كه اكثريت عقل ندارند، قصد توجيه حالت فردگرايانه را دارند. گذشت زمان بايد به افراد بياموزد كه حتی علي‌رغم پذيرش راي اقليت، بايد به آن امكان بيان بدهند، ولي هنوز انديشمندانی هستند كه با حكومت اكثريت مخالفند. بنابراين هيچ وقت انتظار نداشته باشيم در جامعه‌ای زندگي كنيم كه هيچ بي‌احترامي‌ای نشود.
تاج‌زاده در پاسخ به سوالی درباره‌ی عدم حضور رييس‌جمهور در مراسم روز 16 آذر نيز گفت: بهتر است آقای خاتمی جواب اين سوال را بدهند، ولي متاسفم فضايی شكل گرفته است كه رييس‌جمهور نتواند در جمع دانشجويان حضور يابد