هادی خامنه‌ای دبيركل مجمع نيروهای خط امام (ره)، نماينده مردم تهران و عضو كميسيون اقتصادی در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگويی تفصيلی با خبرنگار سرويس پارلمانی خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا) ديدگاه‌ها و نظرات خود در رابطه با دومين دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهرها و روستاها، آينده لايحه تبيين اختيارات رييس‌جمهور و پيش‌بينی از فضای سياسی كشور در آينده مطرح كرد.
بخش هائی از اين مصاحبه را در زير و به نقل از ايسنا می خوانيد:

خامنه ای:  در اين انتخابات برای اولين بار پس از انقلاب، جناح راست يا بخشی از آن كه هميشه حضور در هر انتخاباتی را وظيفه شرعی و قطعی هر ايرانی می‌دانستند و به شدت خواستار حضور مردم بودند، اين بار تلويحا و صريحا عدم شركت در انتخابات را اعلام كردند، و به ظاهر در آن شركت فعالی نكردند و رغبتی هم نشان ندادند، و به نوعی رفتار كردند كه مردم( با خيال آسوده نسبت به خطر حضور آن ها در صحنه انتخابات- پيك) در انتخابات شركت نكنند.
دوم اين‌كه در اين انتخابات كه عملا بدون اعمال نظارت‌های خاص و معمول در گذشته انجام شد، طيف‌هايی از سياسيون كه قبلا هرگز امكان حضور و رقابت در انتخابات را به دست نياورده بودند، توانستند در اين انتخابات نسبتا فعال شركت كنند، و حتی ليست 15 نفره كاملی ارايه دهند كه اين هم حادثه‌ای مهم است.  (هيچ نوع امكان تبليغاتی و ارتباط با مردم را به اين طيف ندادند و مردم اساسا در جريان حضور آنها در انتخابات قرار نگرفتند- پيك)
اين پيروزی بسيار مهم و گام بلندی در مسير اصلاحات به شمار می‌رود، و يكی از وعده‌های بسيار كليدی و مهم اصلاح‌طلبان بود، كه ما برای اولين بار آن را در ايران تجربه كرديم.

طيف‌بندی اساسی ميان دو جناح عمده چپ و راست در اين انتخابات بود.
جناح راست كه عدم تمايل و رغبتش را برای حضور در انتخابات طرح كرده بود، در تمام شهرهای ايران تنها با يك ليست وارد ميدان شد كه برخی از اين ليست‌ها به طور مستقيم وابسته به احزاب و تشكل‌های محافظه‌كار بود و برخی ديگر به طور ضمنی يا حداقل اين ‌كه در تقسيم‌بندی كلی چپ و راست اين‌ها هيچ‌كدام در بين احزاب چپ جايی نداشتند كه اين ليست‌ها بسيار حساب شده بود و يك رفتار سازمانی را در شهرهای بزرگ از قبيل نحوه تبليغ، تمركزهای زمانی و مكانی در شهرها و بسيج گسترده نيروها را نشان می‌داد كه اين امر بدون توجه به هيچ نكته ديگر نشانی از رشد و بلوغ سياسيون جناح راست در كار تشكيلاتی و برنامه‌ريزی و حضور در انتخابات دارد.
 اما در جناح چپ علی‌رغم سطح بسيار گسترده، بدليل تعداد ليست‌هايی متعدد احزاب حاضر در مجموعه دوم خرداد تصوری از دعوای وارثان بر يك ملك موروثی را به وجود آورد.

 نكته ديگر اين است كه برخلاف انتخابات‌های قبلی مانند انتخابات مجلس يا انتخابات چهار سال پيش شوراها، ليست‌هايی كه از طرف اصلاح‌طلبان ارايه شد، اين بار هرگز آن‌قدر غنی و وزين نبود و اكثر كسانی كه نامزد شده بودند و حضور فعالی داشتند چهره‌های شناخته شده‌ای نبودند.

 تبليغات بسيار زياد و بيش از حد بر روی سياسی نبودن اعضای شورای شهر؛ به طوری كه شايد بيش از صدها بار اين جمله و مطلب از تلويزيون پخش شد مردم را تشويق كرد تا به افراد سياسی رای ندهند. اين تبليغ وسيع برای پس‌رفت و بازگشت به عقب صورت گرفته بود.

 به هر حال اين امر تاثير بسزايی در كاهش مشاركت مردم داشت و تاثير آن به‌خصوص برای چهره‌های شاخص جناح چپ و كسانی كه دارای شانس برای رای‌های اول بودند، غير قابل انكار است.

در مقام تحليل انتخابات 9 اسفند بايستی يك تفكيك بين ميزان حضور و مشاركت مردم و نحوه حضور آن‌ها قايل شد.
از نظر ميزان، رقم 50 درصد مشاركت با توجه به فضای سرد و بی‌رونق حاكم بر انتخابات كه تبليغات پرحجم كانديداها و احزاب هم نتوانست يخ آن را بشكند، به نظر نمی‌رسد كه رقم چندان نگران‌كننده‌ای باشد.

اما در مورد نحوه حضور مردم و رايی كه در صندوق‌ها ريختند بايد اذعان كرد كه اگرچه در كل كشور و با بررسی تمام برگزيدگان، تعداد چهره‌های اصلاح‌طلب و اعضای جناح چپ بيشتر است، اما در شهرهای اصلی كشور مانند تهران، مشهد و اصفهان يك نفر از مجموعه جناح چپ به شوراها راه نيافت، كه من به طور مشخص دلايل آن را در درجه اول خوب و دقيق عمل نكردن مجموعه اصلاح‌طلبان  و در درجه دوم رفتار خوب و تشكيلاتی جناح راست و مسايل متفرقه‌ای كه موجب كاهش مشاركت مردمی شد می‌دانم..


- فضای سياسی آينده كشور را چگونه پيش‌بينی می‌كنيد؟
خامنه ای: اصلاح‌طلبان در انتخابات 9 اسفند شكست خوردند، اما اين شكست به معنای درهم شكستن جبهه دوم خرداد و از بين رفتن آن نبوده و نيست. تنها با يك سری اصلاحات در روش‌ها و تصحيح برخی برخوردها و انديشه‌های مربوط به آن و با بازسازی در آرايش سياسی نيروهای موجود می‌توانند با قدرت تمام در انتخابات‌ بعدی شركت كنند و به پيروزی اميدوار باشند.
اما جناح راست كه برای اولين بار طعم پيروزی در يك مسابقه دو نفره را چشيده، اگر در سايه غرور و نخوت اين پيروزی، دست به اقدامات تخريبی نزند، و هوس حذف رقيب و برگزاری دوباره مسابقات تك ‌نفره را از سر بيرون كند و با تكيه بر همين كار تشكيلاتی و سازماندهی نيروها كه در انتخابات اخير ديده شد عمل كند، دليلی نمی‌بيند كه تنها سياهی لشكر انتخابات باشد و به عنوان حريف از پيش‌باخته تلقی شود. بنابراين به نظر بنده در صورتی كه در سطح رهبران سياسی جامعه و احزاب، به جای انديشه‌های حذفی و تلافی‌جويانه، تفكر اصلاح‌ و بازسازی درون در رقابت سالم تقويت شود و از اين طريق در بدنه حاكميت سياسی ايران تزريق شود، همه گروه‌ها به حالت بهينه كه مهم‌ترين وجه آن توجه به درخواست‌ها و مطالبات مردم در زمينه اقتصاد، سياست و فرهنگ است، به رقابت دست می‌زنند، كه اين امر در نهايت به ايجاد يك فضای سياسی چندقطبی و رقابت سالم خواهد انجاميد كه به نظر بنده زمينه و بستر تحقق بزرگترين وعده‌های اصلاح طلبان هم اين است.
اگر اين پيش شرط عاقلانه را جناح راست بپذيرد و عمل كند، آينده جامعه ما خوب خواهد بود. در چنين شرايطی با كمتر شدن سوءظن‌ها و گمان بر خطا بودن طرفين، و كاهش و از بين رفتن رفتارهای حذفی و تلافی جويانه كه حقيقتا آفت هر جريان سياسی محسوب می‌شود ديگر كمتر شاهد رد شدن مكرر مصوبات مجلس، بازداشت‌ها و توقيف‌های گسترده و تمام نشدنی كوفتن و تاختن يكديگر در سرمقاله‌ها و در سازمان‌های حكومتی و دولتی خواهيم بود.
در كل احساس می كنم اكنون شرايط برای خروج و رهايی از فضای بن‌بست سياسی آماده و مهيا است، كه تحقق اين امر بيش از هر امری بستگی به درايت و عقلانيت رهبران سياسی جامعه در تمام طيف‌های حاكميت دارد.


-  چه ميزان احتمال تحقق اين مسايل وجود دارد؟
خامنه ای: از ما گفتن است. اين شايد برای بسياری از كسانی كه متعهد به منافع ملی هستند، اهميت داشته باشد، كه نظر بنده را به عنوان يكی از دست اندركارانی كه از اول در جبهه‌های سياسی فعال بودم و تازه به اين دوران نيامدم قبول كنند و برايشان مهم باشد.

- درباره آينده جبهه دوم خرداد، چه نظری داريد؟
خامنه ای: در فضای موجود و در بستر تحولاتی كه در اين چند سال در ساختار سياسی جامعه ايران رخ داده احساس می‌كنم جبهه دوم خرداد در طيف بندی گروه‌ها و احزاب موجود، نياز به تغيير ساختار اساسی دارد و ديگر نمی‌تواند اين جبهه را با همان شكل كلی و غيرمتمركز در سال‌های پيشين به نحو متشكل حفظ كرد.
در سال‌های 77 - 78 كه اين گروه‌ها به آن شكل گرد هم می‌آمدند و به راحتی با يكديگر ائتلاف می‌كردند، اما بعدا در هر مرحله امكان ائتلاف و دستيابی به نظرات مشترك كمتر شد، كه در انتخابات اخير اگرچه اكثر گروه‌ها مايل به ائتلاف و ارايه يك ليست مشترك بودند اما اين تحقق نيافت.

- ممكن است در اين شرايط، نتيجه انتخابات مجلس هفتم مانند انتخابات شوراها شود؟
- احتمال دارد، اما طبيعتا گروه‌ها از همين الان سعی خواهند كرد كه ذهن‌های جامعه را برای پذيرش چنين آرايشی آماده كنند. اين بار مردم چنين انتظاری نداشتند، ممكن است در آينده چنين انتظاری در مردم وجود داشته باشد. بايستی گروه‌هايی كه در اين ميان شباهت‌های بيشتری از لحاظ انديشه‌ها و هدف‌ها با يكديگر دارند با هم ائتلاف جديدی را تشكيل دهند.

- برخی از روحانيون مطرح كردند كه دوام حضور در عرصه سياسی برای احزاب، به نزديكی آن‌ها به گروه‌های روحانی بستگی دارد، تحليل شما در اين زمينه چيست؟
- با چنين نظرات و اين جنس تحليل‌ها اصولا موافق نيستم. قشر روحانيت به طور ذاتی هيچ امتياز و برتری خاصی نسبت به ساير اقشار ندارد، و تنها ملاك برتری يك قشر مقبوليت و محبوبيتش در نزد افكار عمومی و عامه مردم كشور است. حال اين‌كه مردم در مقاطعی روحانيت را به عنوان انتخاب خود برگزيده باشند نبايد دليل بر خاص بودن و تافته جدابافته آن‌ها به حساب آيد.
 اين اصلا درست نيست كه ما تمايل داشته باشيم كه غيراز خود و دوستان هم‌مسلك خود، بقيه‌ را از ميدان خارج كنيم و كشور را در انحصار يك قشر يا تفكر درآوريم. در اين صورت نه تنها قشر روحانی، بلكه آرمان‌ها و اصول انقلاب دچار اشكال خواهد شد.

- ارزيابی شما از آينده لايحه تبيين اختيارات رييس‌جمهور چيست؟
- اين لايحه در مجلس بررسی شد و مسير مرسوم خود را مانند تمام لوايح طی كرده، اما اين‌كه بعدا چه سرنوشتی پيدا می‌كند بستگی به شرايط و فضای موجود دارد.
با توجه به مواضع گوناگون پيرامونی اين لايحه مسلما بحث بر سر آن بسيار داغ خواهد بود، و به طور كامل فضای سياسی ماه‌های آينده را در بر خواهد گرفت. البته به اين شرط كه موضوع مهم‌تری وارد ميدان بحث‌ها نشود، و با نزديك شدن پايان عمر مجلس ششم اين بحث شديدتر خواهد شد، و سرنوشت اين لايحه بيش از هر چيز به نوع رفتار و برخورد رهبران سياسی احزاب و جناح‌ها نسبت به آن و تدبيرانديشی آن‌ها خواهد داشت. در شرايط فعلی بايد انتخابات 9 اسفند را به عنوان يك پارامتر مهم در تغيير احتمالی فضا در جهت تصويب اين لايحه حداقل در شرايط كم‌هزينه‌تری در نظر گرفت، و نكته مهمی كه در تصويب اين لايحه و هرچه كمتر بودن هزينه‌های تصويب آن لايحه است اين است كه در اين راه به جای اين‌كه ما ديگران را به استفاده از رفراندوم به عنوان يك تحليل بترسانيم، به‌گونه‌ای رفتار كنيم كه همگان بپذيرند كه در صورت تصويب اين لايحه هيچ خدشه و صدمه‌ای به نظام و اركان جمهوری اسلامی وارد نمی‌شود، بلكه تنها از رفتارها و اعمال‌نظرهای سليقه‌ای جلوگيری خواهد شد؛ و دوم اين‌كه نظام جمهوری اسلامی قابليت جذب و هضم بخش‌های ديگری از مردم و نظريات و سلايق مختلف را در خود می‌بيند.

- آخرين وضعيت روزنامه حيات نو را تشريح كنيد؟
خامنه ای: روزنامه در آن روزی كه آن اتهام به آن وارد شد كه منشأ آن برخی از محافلی بودند كه ما به طور مشخص آن محافل را نشناختيم، باعث شد كه دستگاه‌های مربوطه بحث را دنبال كنند، و به چشم اتهام به آن نگاه كنند و ما اين را به نفع انقلاب و كشور نمی‌دانستيم.
- آيا در فكر تشكيل روزنامه‌ای جديد هستيد؟
- شايد اين كار در شرايط فعلی عملی باشد، اما اين كار دردی را درمان نمی‌كند كه ما هر روز به دنبال يك روزنامه با نام جديد باشيم، و باز بعد از مدتی دچار مشكل شود. به همان اندازه كه انتشار يك روزنامه و كار فرهنگی ضرورت دارد، به همان ميزان لازم و ضروری است كه علل و عوامل وجود اين موانع بررسی و حل شود. ما هم دارای امكاناتی نيستيم كه بعد از چنين ضربه‌هايی مجددا قادر به بازسازی باشيم.


-  ارزيابی شما از برخورد اخير مجمع تشخيص مصلحت نظام در خصوص تصويب بودجه شورای نگهبان چيست؟
- در زمينه مساله مجمع تشخيص مصلحت اين روزها صحبت‌های زياد شده، بحث اصلی اين - - آن‌چه كه در مجمع مورد تصويب قرار گرفته به لحاظ آيين‌نامه‌ای قابل طرح نبوده است. مجلس عكس‌العمل نشان داده و مصمم است اين مصوبه را به دولت ابلاغ نكند؛ چون آن را قبول نداشته، و مطابق مقررات قانونی نمی‌داند. پيشنهاد دوستان اين بود كه مجمع به آرامی از كنارش عبور و اعلام كند كه چنين مصوبه‌ای نداشته است.