حجت الاسلام دكتر محسن كديور در اولين كنگره‌ سازمان ادوار تحكيم وحدت ‌گفت: در برخی از نوشته‌ها يا سخنان، احساس مي‌شود كه برخی از ما صبر و مقاومت را بي‌فايده مي‌بينند و ترجيح مي‌دهند سياست را كنار بگذارند و به خود بپردازند؛ برخی ديگر مشكل را در اسلام و تدين يافته‌اند و به اين نتيجه رسيده‌اند كه احيانا به طور كلی، اشتباه از آن بوده است كه دين ما با دموكراسی سازگار نيست و بعد از 20 سال به اين نتيجه رسيده‌اند. آنها به اين نتيجه رسيده اند كه مشكل از دينی بودن جامعه و حكومت بوده است و لذا بايد طرحی ديگر درافكند؛ دسته‌ سومی نيز به اين نتيجه رسيده‌اند كه مشكل اگر از اين نباشد حداقل از فقه بوده است..

ما پشيمان نشده‌ايم كه چرا انقلاب كرده‌ايم؛ معتقديم اگر در همان شرايط هم قرار مي‌گرفتيم دوباره همان كار را مي‌كرديم و همان رای را مي‌داديم؛ چيزی كه الان بايد بر آن پا فشرد آن مطالب نيست، بلكه اين است كه چرا اين اهداف و آرمان‌ها منحرف شد؛ من جنبش اصلاحات را ادامه‌ منطقی اهداف عاليه‌ انقلاب اسلامی مي‌ديدم و مي‌بينم.  شكست اصلاحات، مجلس ترحيم جمهوری اسلامی خواهد بود و در اين مجلس ترحيم، چه محافظه‌كار و چه غيرمحافظه‌كار، همه سهيم خواهند بود.؛ اين‌گونه نخواهد بود كه صرفا بخشی از مردم ايران در اين ميان متضرر شوند؛ اصلاحات آمده بود تا برخی از آبروهای از دست‌رفته را احيا كند و اگر موفق نشده باشد اين انقلاب است كه علاوه بر اصلاحات شكست خورده است.

اصلاح برای رفع فساد بود نه برای چيز ديگر؛ فساد يعنی فساد نهادينه‌ای كه در اين جامعه ريشه‌كن نشده بود.
وی ادامه داد: اصلاح‌طلبان آمدند كه برخی از اين مشكلات را رفع و رجوع كنند، اگر نتوانستند معنای آن اين است كه آن مسائل هنوز به جای خود باقی است.

 مهمترين وظيفه‌ی ما در دوران محنت، فشار و رنج، صبر و استقامت است؛ بر همان محورهای پيشين بايد استوار باشيم.
اين استاد دانشگاه با بيان اين‌كه جنبش دانشجويی در همين وقايع و حركت‌های اخير خود نشان داد كه كماكان نافذ‌ترين بخش جنبش اصلاحات است اظهار كرد: ميزان تاثير بين‌المللی حركت دانشجويان در تمام دنيا به مراتب از گذشته بيشتر بود و كاملا قابل تقدير و تشكر است.

برای هيچ حكومتی فخر نيست كه هر روز روزنامه‌ای را ببندد و مخالف خود را به زندان افكند. در حكومتی كه ما آرزو مي‌كرديم و وعده‌ آن را به فرزندان خود مي‌داديم اين تصوير نبود.

كديور با انتقاد از حصر آيت‌الله منتظری گفت:  اين‌ها مطالبی نيست كه امروز بتوان بر آن سكوت كرد؛ فردای تاريخ همه اين مطالب را خواهند نوشت؛ كسی به سخنان ما توجه نخواهد كرد بلكه به عملكرد ما رجوع مي‌كنند و بر اساس اين عملكرد است كه رقم خواهند زد شما چه بوديد، چه كرديد و در طول تاريخ در كدام رده قرار گرفتيد.

اگر ما زمانی شعار استقلال، آزادی، عدالت و دينداری داديم امروز مي‌سنجند كه در تحقق اين شعارها چه ميزان توفيق داشته‌ايم، آيا در تحقق شعار آزادی مخالف و منتقد مسالمت‌جوی ما آزاد است يا نه؟ آيا در تحقق شعار عدالت، توزيع عادلانه‌  قدرت، ثروت، منزلت و عدالت در اين جامعه محقق شده است؟ آيا در زمينه‌ی تحقق اخلاص و تقوای دينی موفق‌تر شده‌ايم و يا وضع از گذشته بدتر شده است.

 من در مصاحبه‌ای كه به خاطر آن به زندان رفتم گفتم كارنامه‌ قبولی نگرفته‌ايد، كماكان هم تكرار مي‌كنم. نسل من و بعد از من امروز مي‌خواهد به نسل بعدی بگويد چه كرده است؛ آنچه كه ما به خاطر آن رای داده‌ايم و در مقابل بسياری از مخالفان آن‌روز به شكل منطقی ايستاده‌ايم و برای اقامه‌ آن احيانا به جبهه‌ رفته‌ايم، جمهوری اسلامی است. من امروز از جمهوری اسلامی دفاع مي‌كنم اما جمهوری اسلامی كه آن روز در رفراندوم‌ 58 به آن رای داديم و پيش‌نويس قانون اساسی آن روز، الگوی حقوقيش بود. اين گونه نيست كه ما از آنچه كه آن روز به آن رای داده بوديم برگشته باشيم. عرض ما اين است كه شما برگشته‌ايد، ما برنگشته‌ايم. ما كماكان بر آرمان خود ايستاده‌ايم اما هم‌چنان مي‌گوييم جمهوری اسلامی، نه يك كلمه كم نه يك كلمه زياد.  آن چيزی كه مي‌بايد به خاطر آن امروز ايستاد و به خصوص در جمع‌های دانشجويی كه فعالترين و صادق‌ترين و صميمي‌ترين جمع‌های جامعه‌ی ماست، تاكيد بيشتری بر آن كرد اين است كه الگوی اوليه جمهوری اسلامی چه بود و به آن چه كه در اين 23 سال محقق شده است به چه ميزان مي‌توان نام جمهوری اسلامی را اطلاق كرد.

كديور در ادامه‌ی بحث خود، بين جمهوری اسلامی و آنچه جمهوری ولايی مي‌ناميد، تفاوت قائل و گفت: به دليل اين تفاوت قرائت ويژ‌ه‌ای در جامعه‌ی ما جريان يافته و موجب چالش عظيمی در سطح آن شده است.

جمهوری اسلامی با الگوی پيش‌نويس قانون اساسی، كماكان خواستنی است و هيچ كس هم اگر رفراندوم صورت نمي‌گرفت اين احتمال را نمي‌داد كه به آن نيازی باشد، اما نظر صائب رهبر فقيد انقلاب اسلامی بر اين بود كه به لحاظ حقوقی بايد اين حكومت فارغ از خيابان‌ها در پای صندوق‌های رای هم تثبيت شود، لذا در تاريخ 2500 ساله‌ی ايران، جمهوری اسلامی ايران، نخستين حكومتی است كه با رفراندوم ميليونی مردم بر سر كار آمده است.